Bạc láp cao su không dùng dầu mỡ mà dùng nước biển hoặc nước sông chảy qua chính nó để bôi trơn. Nước làm được ba việc cùng lúc, và hệ rãnh nước dọc lòng bạc sinh ra để làm ba việc đó.
Việc 1: tạo màng nước giữa trục và cao su
Khi trục quay đủ nhanh và khe hở đúng, một lớp nước mỏng chui vào giữa trục và lòng cao su, nâng trục lên khỏi bề mặt. Hai bề mặt không còn chạm vào nhau, ma sát và mài mòn giảm mạnh.
Việc 2: mang nhiệt ma sát đi
Trục quay sinh nhiệt. Nước chảy liên tục qua bạc cuốn nhiệt này ra ngoài, nên cao su không bị nóng và giãn làm hẹp khe hở.
Việc 3: cuốn cát và bùn ra qua rãnh nước
Nước sông có phù sa, nước ven biển có cát. Hạt cát lọt vào giữa trục và cao su sẽ bị ép vào mặt cao su đàn hồi, rồi lăn vào rãnh nước gần nhất và bị dòng nước cuốn ra ngoài. Nhờ vậy cát không cào xước trục. Vật liệu cứng thì ngược lại, hạt cát bị kẹt cứng và làm mòn trục.
Vì sao dùng cao su
- Cao su ướt nước trượt rất trơn, ma sát thấp.
- Mặt cao su đàn hồi, ôm lấy hạt cát thay vì để cát cào trục.
- Khi tạm thiếu nước, cao su không kẹt cứng đột ngột như vật liệu cứng.
- Cao su giảm tiếng ồn và rung trong khi chạy.
- Nước hấp thụ nhiệt tốt hơn dầu nên làm mát hiệu quả.
Điều gì xảy ra khi thiếu nước
Mất dòng nước, nhiệt tăng, ma sát tăng và cao su có thể giãn làm hẹp khe hở, mặt cao su xuống cấp nhanh và bạc mòn sớm. Vì vậy hai đầu bạc không được bị chặn, ống đuôi tàu thiếu dòng nước tự nhiên thì phải cấp nước. Nước phù sa làm bạc mòn nhanh thế nào đã có ở bài vì sao bạc láp mau mòn khi tàu chạy nước phù sa.
Tàu nằm bờ lâu cũng cần giữ cho cao su khỏi bị trục đè. Xem bài bảo quản bạc láp cao su.